Onze bekering is immers niet slechts iets individueels. Het is niet minder dan dat, maar wel meer dan dat. Het heeft een collectieve kant. Denk aan 1 Petrus 2:10, waar Petrus zegt: ‘U was voorheen geen volk, maar bent nu Gods volk; u had geen ontferming ontvangen, maar hebt nu ontferming ontvangen.’ Doorgaans denken we bij bekering aan dat tweede stukje.: ik had geen genade, nu heb ik wel genade. Maar let op! Petrus zet iets parallel aan het geen genade, wel genade. Hij zegt: ‘Eerst was u geen volk, nu bent u wel een volk.’ Hier zie je dat christen worden betekent: bij een volk gaan horen.

Het is alsof een vader en moeder naar het weeshuis gaan, me adopteren, me mee naar huis nemen, me aan de eettafel in het gezin neerzetten. Ik kijk om me heen. Wie zijn dat? Broers en zussen. Ja toch?

Verzoend zijn met God in Christus (Efeze 2:1-10) betekent dat we tot één nieuwe mens geschapen zijn, verzoend met broeders en zusters (Efeze 2:11-22). Met dit boek willen we christenen dus helpen om opnieuw in te zien dat je christen-zijn, je discipelschap, gevormd moet worden door de gemeente.

Dit is het. Zo werkt het. Zo voelt het. We nodigen lezers uit dat voor het eerst te ontdekken of dat te herontdekken, als ze het ooit wel wisten, maar op een of andere manier zijn kwijtgeraakt.

Het bericht Waarom moeten we ons christen-zijn laten vormen door de gemeente? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Maar dan kom je in de dienst, je luistert naar de predikant. Hij vertelt je dat Jezus Koning is en dat Jezus overwint. Ook dat Hij op een dag Zijn heiligen recht zal doen, zoals ook Hij in ere is hersteld. Daarvan komt jouw hart tot bedaren, het vindt rust in deze waarheden van het evangelie. Je kijkt opnieuw om je heen en je hoort andere mensen zeggen: ‘Amen, zo is het.’ Ik hoor hen op hem reageren, terwijl hij het evangelie verkondigt. Opnieuw wordt mijn geloof versterkt en verkwikt door de aanwezigheid van de mensen om me heen.

Misschien heb ik mijn zonde weggestopt of heb jij de hele week je zonde weggestopt. Dan nodigt dat oudere stel je uit voor de lunch en ze vragen je: ‘Hoe gaat het met je? Hoe gaat het echt met je?’ Je loopt met iets. Je was geneigd het verborgen te houden. Misschien is het eenzaamheid, misschien een zonde. Op dat moment denk je: Ja, ik zal dit toch maar delen. Dan kunnen ze je erbovenop helpen door er met je over te praten. Ja, zulke dingen gebeuren in de samenkomst.

Ik snap wel dat een livestream mensen aanspreekt. Samenkomen met andere gelovigen kan ongemakkelijk zijn. Anderen liefhebben en betrokken raken in hun leven, is ongemakkelijk. Maar weet je, zo is dat nu eenmaal met liefde. Liefde is ongemakkelijk. Sterker nog, het evangelie is ongemakkelijk. Het betekent zondaars liefhebben. Mensen zoals jij en ik. Al die ongemakken, al dat gedoe van de echte gemeente waarmee we te maken krijgen als we samenkomen, kunnen we vermijden via de livestream. Maar nee, dat zijn juist de dingen die God bedoeld heeft om mij te laten groeien en ons gelijkvormig te maken aan Zijn eigen liefdevolle beeld dat Hij zichtbaar maakt in het evangelie.

Het bericht Waarom is het belangrijk dat een gemeente samenkomt? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Als eerste omdat het in de Bijbel staat en we geroepen zijn tot gehoorzaamheid. Denk aan Mattheüs 18. Jezus zegt dat we iemand buiten de kerk moeten sluiten als hij is geconfronteerd is met zijn zonde en zich er toch niet van bekeert. Paulus zegt hetzelfde in 1 Korinthe 5. Hij spreekt daar over iemand uit je midden wegdoen. Je kunt er alleen uitgezet worden als je ook ‘erin’ kunt zijn.

Of denk aan Handelingen 2. Dat spreekt over mensen die zich bekeren en geloven en vertelt dat er op die dag ongeveer drieduizend werden gedoopt en ‘aan hen toegevoegd’ werden. Waaraan toegevoegd? Nou, aan de gemeente in Jeruzalem. Of denk aan alle keren dat het woord ‘gemeente’ in het Nieuwe Testament voorkomt. Dan is er meestal sprake van gemeenten in Galatië, van de gemeente in Filippi of van de gemeente in allerlei andere plaatsen. Wie zijn die mensen en wie vormen de gemeente? Dat zijn de leden van die gemeente in Filippi, van de gemeenten in Galatië enzovoort, toch? Wat je in de hele Bijbel, in het hele Nieuwe Testament ziet, is dus dat christenen deel uitmaken van een gemeente. Zo werkt het christendom gewoon. Daarom doen we het zo. Dat is dus het eerste, omdat het in de Bijbel staat.

Als tweede doen we het omdat het hoort bij wat we zijn: leden van het lichaam van Christus. We zijn leden van het gezin, we zijn schapen in de kudde, stenen van de tempel, priesters in de tempel, enzovoort, toch? Wij zijn de gemeente, we doen die aan, we belichamen die, we maken die werkelijkheid, maken die zichtbaar in een plaatselijke gemeente. Ik zeg het vaak zo: ‘Je kunt me niet wijsmaken dat je bij het gezin hoort, als ik je niet met het gezin aan tafel zie de hele week door.’ Lid worden van een gemeente bewijst, laat zien wat je bent: een lid van het lichaam van Christus. Het eerste is dus omdat het in de Bijbel staat, het tweede omdat het hoort bij wat we zijn.

Als derde doen we het, omdat het de manier is hoe we als gelovigen groeien en bloeien. Ik heb de herders nodig. Ik heb andere schapen nodig. Ik heb verschillende delen van het lichaam nodig. Ik heb andere stenen nodig in de tempel. Ik heb de hele familie van God nodig, broeders en zusters, vaders en moeders. Ik heb hen nodig om als christen te groeien. In mijn eentje ben ik niet oneindig, zoals de Heere Jezus. Ik kan niet Hem en al Zijn heerlijke, wijze, veelvoudige pracht vertonen. Ik heb immers andere delen van het lichaam nodig, andere facetten van de diamant om Jezus te vertonen en al Zijn wonderlijkheid en al Zijn volheid. We hebben het lichaam van Christus dus nodig om te groeien, om te weten wat het betekent een volwassen christen te zijn. Ik heb oudere mannen nodig die tegen me zeggen: ‘Kijk, zo houd je van je vrouw. Zo houd je van je kinderen. Zo strijd je tegen de zonde. Zo bekeer je je van hebzucht.’

Weet je, je hebt een bepaald salaris en dat wil je graag houden. Weggeven of delen met anderen lijkt niet erg aantrekkelijk. Maar kijk dan naar die mensen. Kijk naar die gezinnen. Kijk eens hoe vrijgevig ze zijn. O, dat raakt mijn hart. Die visie op godsvrucht, die andere broeders en zusters om me heen, laten me zien wat het betekent om de weg van Christus te volgen. Denk aan Paulus’ woorden: Volg mij zoals ik Christus volg. Mijn vriend, wil je Christus volgen? Kun je dat allemaal zelf uitvogelen? Weet je precies hoe dat eruit moet zien? Echt? Dat zou indrukwekkend zijn. De enige andere persoon die ik ken en Die wist hoe dat moest, was Jezus, toch? Nee, we hebben allemaal het lichaam van Christus nodig om te weten wat het betekent om Christus te volgen. Dus dat is mijn korte presentaties waarom je lid zou moeten worden van een gemeente: uit gehoorzaamheid, om wat je bent, om hoe je groeit.

Het bericht Waarom zou je lid worden van een onvolmaakte gemeente? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Misschien denk je aan de wereldwijde kerk, dat wil zeggen, alle christenen overal, op verschillende tijden en verschillende plaatsen. Die allemaal samen zullen in de eindtijd die hemelse vergadering vormen die we dan als de kerk beschouwen. Als Jezus dus zegt: ‘Ik ben gekomen om Mijn kerk te bouwen’, denk ik dat Hij op de wereldwijde kerk doelt.

Maar er is nog een andere manier waarop de Schrift het woord ‘kerk’ gebruikt en die komt waarschijnlijk veel vaker voor. Ik denk dat dat de manier is waarop mensen het woord tegenwoordig vaak gebruiken, namelijk om te verwijzen naar de plaatselijke gemeente. Daarop doelt Jezus dus als Hij zegt: ‘Als iemand niet naar hen luistert, zeg het dan aan de gemeente en als hij niet luistert naar de gemeente, behandel hem dan als een heiden of een tollenaar.’ Daar in Mattheüs 18 denkt Hij aan de plaatselijke gemeente.

Wat is een plaatselijke gemeente? Nou, als we teruggaan naar de protestantse Reformatie, omschrijven mensen vaak als zichtbare plaatselijke gemeente iedere plaats waar het evangelie wordt gepreekt en de sacramenten bediend. Laat ik het zo zeggen: Wat is een gemeente? Een gemeente is een samenkomst van christenen, mensen die zijn wedergeboren in een vergadering van mensen die wedergeboren zijn en hebben laten zien dat ze christenen zijn, volgelingen van Christus. In de sacramenten dopen we in Zijn naam, we delen het Avondmaal in Zijn naam. We komen ook samen in Zijn naam. We erkennen elkaar dus als volgelingen van Christus door de sacramenten en door de prediking van het evangelie. ‘Wie zeg je dat Ik ben?’ vroeg Jezus aan Petrus. Petrus antwoordde: ‘U bent de Christus, de Zoon van de levende God.’ Ja toch?

De gemeente bestaat uit mensen die samenkomen in die naam en die naam verkondigen. We doen dit onder het gezag van de oudsten en met hulp van diakenen. We doen dit om onszelf toe te rusten om eropuit te gaan en zelf weer discipelen te maken, en te leven als vertegenwoordigers van het koninkrijk.

Wat is dus een kerk? Nou, in de ene betekenis gaat het dan om alle christenen overal, de wereldwijde kerk. In de andere betekenis gaat het om deze samenkomsten van wedergeborenen, mensen die samenkomen in Jezus’ naam om het evangelie te verkondigen en die elkaar erkennen in de bediening van de sacramenten.

Het bericht Wat is de kerk? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het is niet alleen een praktische kwestie: ‘Hé, christen, word lid van een kerk, want dat is goed voor je. Het zal je helpen om geestelijk te groeien.’ Hoewel dat waar is, is het toch vooral een ontologische – mooi filosofisch woord – een ontologische kwestie of een kwestie van identiteit. Nogmaals, het hoort bij wat we zijn. Probeer me dus niet wijs te maken dat je bij het gezin hoort als je ’s avonds nooit mee-eet.

Dat betekent dat een christen die niet naar de kerk gaat twee gevaren loopt. Ten eerste, als je geen deel uitmaakt van een gemeente en niet betrokken bent bij de gemeente, betekent dat dat je discipelschap vervormd kan raken. Dat is het eerste gevaar, toch? Christelijke groei vindt dus plaats in de kerk. Ons discipel zijn van Christus moet weer een kerkelijke vorm aannemen, zoals een lichaamsdeel met het lichaam verbonden moet zijn. Als je een arm bent, ben je automatisch verbonden met het lichaam. Zo is het ook met een christen en de gemeente. Als je dus probeert te groeien als christen, los van een kerk, raak je misvormd.

Het tweede gevaar is, denk ik, nog ernstiger, nog een beetje enger. Dat is dat is de mogelijkheid dat je jezelf bedriegt.

Het is mogelijk om te denken dat je deel uitmaakt van het lichaam van Christus, terwijl je dat in werkelijkheid niet bent, toch? Het is mogelijk dat je denkt: Ja, ik ken Jezus. Ik volg hem. Maar de apostel Johannes zegt: Zeg niet dat je Jezus liefhebt, als je je broeder haat. Zeg niet dat je van Jezus houdt, als je niets met de gelovigen te maken wilt hebben als je niet bij hen in de buurt wilt zijn of jezelf aan hen toewijden, als je je niet door hen wilt laten lastigvallen, terwijl je je leven met hen deelt.

Ten eerste kan ons discipelschap dus misvormd worden en ten tweede kunnen we onszelf bedriegen. Een christen heeft het lichaam van Christus nodig.

Het bericht Wat zijn de gevaren voor christenen die niet naar de kerk gaan? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wij denken dat het nu echt de tijd is dat christenen over de hele wereld herontdekken waarom de kerk essentieel is. Ons christendom moet gevormd worden door de gemeente. Het moet meer als een familie worden. Het moet meer als een lichaam worden, als een kudde. Gods doel voor het christendom is om een gemeenschap te vormen. Ik merk dat veel mensen enthousiast zijn geworden over onlinekerk en livestream. Dat we meer mensen kunnen bereiken via media.

Het probleem is dat Gods plannen voor de kerk niet online zijn. Door onlinekerk, door een predikant op het internet, kan het evangelie verkondigd worden, maar het is in de gemeente die daadwerkelijk samenkomt dat het evangelie zichtbaar wordt. Zoals ik je kan verkondigen: ‘Toen wij nog zondaars waren, is Christus voor ons gestorven.’ Maar wanneer ik met jou samenkom en we tegen elkaar zondigen en elkaar vergeven, dan wordt het evangelie echt zichtbaar.

Het is eigenlijk normaal als de kerk irritatie bij je opwekt. Het is normaal als andere christenen irritatie oproepen. Ik zou zelfs zo ver willen gaan om te zeggen dat die irritatie deel uitmaakt van het proces van heiliging dat God voor ons voor ogen heeft. Alle ongemakken, alle rommeligheid van de echte gemeente die we ervaren als we samenkomen, die vermijden we met een livestream. Maar dit zijn nu juist de dingen die God bedoeld heeft om ons te laten groeien en ons te vormen naar Zijn eigen liefdevolle beeld in het zichtbaar worden van het evangelie.

De samenkomst van de gemeente is essentieel. Het is geen bijkomstigheid bij ons geloof. Als we die visie op gemeente herontdekken, zal dit voor veel mensen zelfs nieuw zijn. Het zal ook enerverend zijn voor een hoop mensen. Mensen kunnen de gemeente totaal anders gaan ervaren.

Het bericht Waarom zou ik naar de kerk gaan? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

• een groep christenen;
• een regelmatige samenkomt;
• bevestiging en toezicht in gemeenteverband;
• het doel om officieel Christus en Zijn regering op aarde te vertegenwoordigen – ze komen samen in Zijn Naam;
• het gebruik van Woord en sacramenten met het oog hierop.

Zoals de officiële verklaring van een ambtenaar van burgerlijke stand een man en vrouw verandert in een getrouwd stel, zo veranderen de laatste vier punten een gewone groep christenen die in het park tijd met elkaar doorbrengen ineens in een plaatselijke kerk.

De farao’s van deze wereld kunnen dan wel tegen ons zijn, maar God verzamelt Zijn kinderen uit alle volken om Hem te aanbidden.

Het belang van de samenkomst

De samenkomst is om verschillende redenen belangrijk. Zo is dit de plaats waar christenen in het openbaar laten zien waar hun diepste loyaliteit ligt. Het is de buitenpost of ambassade, die het gezicht naar buiten is van ons toekomstige vaderland. En het is de plaats waar we buigen voor onze Koning – dat noemen we eredienst . De farao’s van deze wereld kunnen dan wel tegen ons zijn, maar God verzamelt Zijn kinderen uit alle volken om Hem te aanbidden. Hij bouwt Zijn kerk, een onafzienbaar grote gemeente.

De samenkomst is ook de plaats waar onze Koning Zijn heerschappij voert, door de prediking, de sacramenten en de tucht. De prediking van het Evangelie legt de “wetten” van ons land uit. In de preek wordt de Naam van onze Koning bekendgemaakt. Daarin wordt ook uitgelegd welk offer Hij gebracht heeft om onze Koning te kunnen worden. De preek houdt ons Zijn wegen voor, confronteert ons met onze ongehoorzaamheid en verzekert ons van Zijn op handen zijnde terugkeer.

Een zichtbare gemeente

Door de doop en het heilig avondmaal hijst de kerk de nationale vlag en trekt ze het legeruniform van ons land aan. Het maakt ons zichtbaar. Gedoopt worden betekent dat we ons identificeren met de Naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Daarnaast geeft het ook blijk van gemeenschap met de dood en opstanding van Christus (Mattheüs 28:19 en Romeinen 6:3-5). Aan het avondmaal gaan betekent dat we Zijn dood verkondigen en belijden dat we lid zijn van Zijn lichaam (1 Korinthe 11:26-29; vergelijk Mattheüs 26:26-29). God wil dat mensen om ons heen weten dat we Zijn kinderen zijn. Hij wil dat er een scheidslijn loopt tussen de kerk en de wereld.

Wat is de plaatselijke kerk? Het is het instituut dat Jezus in het leven heeft geroepen en dat de opdracht heeft gekregen om het Evangelie van het Koninkrijk te verkondigen, mensen die het Evangelie belijden te bekrachtigen, toe te zien op hun wandel met God en bedriegers te ontmaskeren. Dit betekent dat we geen lid zijn van een gemeente zoals we lid zijn van een club. We onderwerpen ons aan de gemeente.

Het bericht Wat is een plaatselijke gemeente? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Vind je dat een beetje wetenschappelijk klinken? Je hebt gelijk, maar…

Het richtsnoer van de Bijbelse theologie is van groot belang omdat het de bewaker en de gids van jouw gemeente is. Het bewaart de christelijke gemeente voor verhalen die niet kloppen en voor wegen die doodlopen. En het leidt tot betere preken, betere praktijken en betere wegen.

Bijbelse theologie als bewaker van de kerk

Neem nu de vrijzinnige theologie. Daardoor wordt de verhaallijn van het verlossende werk van God verandert in een verhaal over verlossing van bijvoorbeeld financieel onrecht of graaiende politici. Dit soort heilshistorische lijnen zijn misschien niet helemaal verkeerd, maar ze doen me denken aan de manier waarop een van mijn dochters verslag doet van een ruzie met haar zus. Ze zegt dingen die waar zijn, maar ze laat ook details weg, benadrukt bepaalde dingen en vult dingen in die ze niet hard kan maken. Precies zo moet je de vrijzinnige verhalen zien tegenover de Bijbelse verhaallijn van het evangelie.

Het richtsnoer van de Bijbelse theologie is van groot belang omdat het de bewaker en de gids van jouw gemeente is.

En het rooms-katholicisme, waarin priesters en sacramenten een middelaarsfunctie vervullen die sterk riekt naar het oude verbond.

Of het welvaartsevangelie, dat ook elementen van het oude verbond in het nieuwe verbond integreert – voor zover het oude verbond spreekt over zegeningen.

Andere groeperingen vallen niet terug op de verlossing van het verleden, maar grijpen vooruit op de verlossing van de toekomst. Vroeger waren dat de doperse volmaaktheidsdrijvers, die dachten dat ze nu al een hemel op aarde konden krijgen. Een eeuw geleden probeerden progressieve liberalen hetzelfde. En nu zijn het de mensen die zich sterk maken voor een cultuurverandering die het verhaal op een subtiele manier aanpassen.

Je kunt de lijst zo lang maken als je wilt, of je nu denkt aan ‘christelijke’ sekten zoals mormonen en Jehova’s getuigen, of over bewegingen binnen de kerk, zoals het sociale evangelie, vrijzinnigheid of bepaalde vormen van fundementalistisch seperatisme. Soms relatief onschuldig, soms heel gevaarlijk.

Het punt is dat een onevenwichtig (of vals) evangelie of een onevenwichtige (of valse) kerk ofwel gefundeerd is op een aantal ‘bewijsteksten’ die losgezongen zijn uit het complete verhaal, of gebaseerd is op een compleet verhaal dat helemaal vervormd is.

Of ze verbinden de twee Bijbelse verbonden op een verkeerde manier aan elkaar – ze gaan uit van te veel of juist te weinig continuïteit, of ze kunnen afschaduwing en dat wat ermee afgebeeld wordt niet uit elkaar houden, of ze hebben te weinig of juist te veel aandacht voor eschatologie. Misschien beloven ze een hemel op aarde of misschien zien ze het geestelijk leven juist als iets wat alleen geestelijk is en niets met het lichaam te maken heeft.

Hoe het ook zij, een slechte en onevenwichtige theologie heeft in alle gevallen een slechte en onevenwichtige evangelieprediking tot gevolg, en door zo’n evangeliesprediking ontstaan slechte en onevenwichtige gemeenten.

De keerzijde is dat goede, Bijbelse theologie het evangelie en de kerk bewaakt. “Een stevige Bijbelse theologie bewaart christenen voor flagrante versimpelingen”, stelt D. A. Carson.
Dat betekent dat het de taak van een predikant is om (1) goed thuis te zijn in Bijbelse theologie en (2) enig idee te hebben van de verkeerde theologieën die invloed uitoefenen op de mensen die bij hem naar de kerk komen. Tegenwoordig hebben veel van hen wel iets meegekregen van het welvaartsevangelie. Kun je ook uitleggen wat daar verkeerd aan is?

Bijbelse theologie als gids van de kerk

Bijbelse theologie is echter niet alleen een bewaker, maar ook een gids. Bijbelse theologie leidt tot goede prediking, een goede missionaire houding, goede erediensten, goede kerkelijke structuren en een gezond christelijk leven.

Een slechte en onevenwichtige theologie heeft in alle gevallen een slechte en onevenwichtige evangelieprediking tot gevolg.

Een gids die leidt tot goede prediking

Als je aan de slag gaat met het bestuderen van een tekst en het voorbereiden van de preek zorgt Bijbelse theologie ervoor dat je je niet baseert op een paar bewijsteksten of dat je een onevenwichtig verhaal brengt over het heil.

Bijbelse theologie plaatst elke tekst in de juiste context van de canon en helpt je om in te zien wat deze tekst te maken heeft met de persoon en het werk van Christus. Het behoedt je voor moralisme, zodat Christus daadwerkelijk centraal zal staan. Het laat het juiste verband zien tussen de oproep tot een heilig leven en jouw heiliging in Christus, tussen geloof en werken. Het leidt tot prediking waarin de waarheid uit de doeken gedaan wordt en waarin de oproep tot bekering klinkt. Het garandeert dat elke preek onderdeel uitmaakt van het grote verhaal.

Kortom: predikant, je kunt niet zonder Bijbelse theologie als het gaat om het belangrijkste onderdeel van je roeping: Gods Woord verkondigen en uitleggen.

Een gids die leidt tot een goede missionaire houding

Ook wat betreft evangelisatie-activiteiten en betrokkenheid op de buitenwereld, zorgt Bijbelse theologie voor de juiste balans; aan de ene kant zullen de verwachtingen niet te hoog gespannen zijn (door te veel aandacht voor eschatologie), aan de andere kant worden de eisen niet te laag gesteld (door goedkope genade, oppervlakkig geloof, het accepteren van ongeloof binnen de gemeente, prediking zonder appèl).

Goede Bijbelse theologie belooft niet dat we in dit leven het beste al zullen ontvangen (of het nu gaat om gezondheid en welvaart, om een opwekking in de stad of om sympathie onder de elite) . Aan de andere kant leert Bijbelse theologie ons niet om de cultuur te mijden of om niet het goede voor de stad te zoeken met projecten waarmee we liefde en rechtvaardigheid brengen.

Bijbelse theologie stelt zending en evangelisatie centraal, maar maakt geen onterecht onderscheid tussen woord en daad. Die twee zijn niet te scheiden als het gaat om het getuigenis en de missie van de kerk, zoals we duidelijk zien in de geschiedenis; in de verhaallijn van Adam tot Abraham, van Abraham tot Israël, van Israël tot David, van David tot Christus en van Christus tot de kerk.

Een gids die leidt tot goede erediensten

Dat David naakt voor de Ark des Verbonds danste, is dat een maatstaf voor onze kerkelijke bijeenkomsten? Nee? En hoe zit het dan met de wierook die priesters onder het Oude Testament gebruikten, en met het inzetten van instrumenten en koren, en met het brengen van offers tijdens diverse hoogtijdagen, en met het lezen en uitleggen van de tekst van de Bijbel? Een juiste Bijbelse theologie helpt je bij het zoeken van een antwoord op de vraag wat we mee mogen nemen naar het nieuwe verbond en wat we in het oude verbond achter moeten laten.

Een antwoord op die vraag hangt, nogmaals, voor een groot deel af van hoe je de relatie tussen de twee verbonden ziet, van je visie op continuïteit en discontinuïteit, en van de vraag hoe je het interpreteert dat Christus met Zijn werk alles vervuld heeft. Het hangt ook af van de vraag welke taak de gemeente die Christus vergadert volgens jou heeft gekregen.

Het volk van God heeft altijd een voor- en een achterdeur. Dat betekent dat er sprake moet zijn van lidmaatschap en tucht.

Dit klinkt allemaal misschien wel erg wetenschappelijk, predikant. Maar wat de praktijk is in de gemeente hangt samen met verschillende aspecten van de Bijbelse theologie. De vraag is: heb je er over nagedacht met welke aspecten van Bijbelse theologie die praktijk samenhangt?

Een gids die leidt tot goede kerkelijke structuren

Op dezelfde manier laat de verhaallijn van de Schriften ons nadenken over vragen rond continuïteit en discontinuïteit wat betreft de manier waarop we het kerkelijk leven organiseren. Als het gaat over continuïteit: het volk van God heeft altijd een voor- en een achterdeur. Dat betekent dat er sprake moet zijn van lidmaatschap en tucht. Als het gaat om discontinuïteit: onder het nieuwe verbond wordt het volk van God op een totaal andere manier geleid dan onder het oude verbond. Ten eerste zijn alle kinderen van God nu priesters. Ten tweede zijn de ouderlingen die God heeft aangesteld onderherders die de kudde weiden in het Woord.

Hoe je de vraag beantwoord wie lid van een gemeente mag zijn, hangt dus zonder twijfel af van Bijbelse theologie. Is lidmaatschap alleen iets voor gelovigen, is het voor gelovigen en hun kinderen? Dat hangt af van de vraag hoeveel continuïteit je ziet tussen besnijdenis en doop.

Een gids voor een gezond christelijk leven

Tot slot is het goed om stil te staan bij het belang van Bijbelse theologie voor een gezond christelijk leven, en hoe dat leven een plek krijgt in de plaatselijke gemeente. In de geschiedenis van de exodus was verlossing iets collectiefs. Maar in het Nieuwe Testament is verlossing toch individueel?

Nou ja, het is maar net hoe je aankijkt tegen de verhouding tussen het oude en het nieuwe verbond en wat Christus in het nieuwe verbond tot stand heeft gebracht. Zou je niet kunnen stellen dat een verbondshoofd ook het bestaan van een verbondsvolk impliceert (zie Jeremia 31:33 en 1 Petrus 2:10)? Bovendien stelt Paulus dat de tussenmuur die scheiding maakte tussen jood en heiden is afgebroken en dat precies op het moment dat zondaren verzoend werden met God “één nieuwe mens” geschapen werd (Efeze 2:11-22 ).

Een groot deel van geestelijke groei heeft niets te maken met wat ik in mijn stille tijd doe. Het gaat erom hoe ik leer leven vanuit mijn nieuwe identiteit als lid van het gezin.

Als het zo is dat het heil in het Nieuwe Testament net zozeer geadresseerd is aan “een volk” als in het Oude Testament – ook al ervaart ieder individu zijn verlossing op een ander moment, en niet op hetzelfde moment zoals bij de exodus – dan hoeft het niet te verbazen dat het christelijk leven in wezen ook iets collectiefs is. Het was mijn vader die me geadopteerd heeft, maar daarmee kwam ik ook in een gezin terecht; dat ik zijn zoon of dochter ben, betekent tegelijk dat ik broer of zus ben.

Deze collectiviteit heeft heel wat consequenties voor het onderwijs in een gemeente, voor de gemeenschap der heiligen en voor de cultuur. Een belangrijke reden voor het bestaan van een lokale gemeente – als bovenstaande bijbels-theologische redenering klopt – is simpelweg het vormen van een gemeente. Van een nieuw gezin, een nieuw volk, een nieuwe cultuur, een nieuw lichaam. Een groot deel van geestelijke groei heeft niets te maken met wat ik in mijn stille tijd doe. Het gaat erom hoe ik leer leven vanuit mijn nieuwe identiteit als lid van het gezin.

Aan de andere kant kun je je goed voorstellen dat er ook een Bijbelse theologie is waarin het individu zoveel nadruk krijgt dat het ten koste gaat van het geheel (zoals je dat soms in de orthodoxe theologie tegenkomt) of waarin het collectief en maatschappelijke structuren zoveel nadruk krijgen dat er geen aandacht meer is voor de schuld van het individu (zoals je dat soms in de vrijzinnige theologie tegenkomt).

Een juiste Bijbelse theologie geeft je zicht op de juiste verhouding tussen “alreeds” en “nog niet” in het christelijk leven.

Het inzicht in de grote verhaallijn kan je ook helpen om te weten wat je kunt verwachten van andere leden: hoe veel rechtvaardigheid, hoeveel overwinning op de zonde, hoeveel geestelijke genezing voor slachtoffers van onrecht, hoeveel herstel in gebroken relaties. De Bijbelse lijnen – zoals jij die ziet – vormen de manier waarop je omgaat met verdriet en slechtheid en rechtvaardigheid die je tegenkomt in je eigen leven en dat van anderen.

Met andere woorden: een juiste Bijbelse theologie geeft je zicht op de juiste verhouding tussen “alreeds” en “nog niet” in het christelijk leven. Maar al te makkelijk ga je de fout in door te veel vanuit het “alreeds” of juist vanuit het “nog niet” te denken.

Samenvattend: een juiste Bijbelse theologie is een betrouwbare gids in het christelijk leven, met name als het gaat om het leven binnen de plaatselijke gemeente. En het bewaart de kerk voor verkeerde accenten, verkeerde verwachtingen en een verkeerd evangelie.

Het bericht Bijbelse theologie ** als bewaker en gids verscheen eerst op Geloofstoerusting.