Wat heeft Athene met Jeruzalem te maken? Dat is de gevleugelde uitspraak van de vroege kerkvader Tertullianus (160-230). Met deze vraag stelde hij de verhouding tussen de Griekse filosofie (Athene) en het joods-christelijke geloof (Jeruzalem) ter discussie. Het werd een klassiek vraagstuk in de christelijke theologie.

Is het Evangelie niet te heilig, te verheven, om het op één lijn te plaatsen met een hellenistisch epos?

In zekere zin speelde deze vraag op de achtergrond ook een rol bij de publicatie van mijn artikel over de Odyssee, al dan niet toegespitst op de Griekse filosofie, maar wel op de Griekse mythologie. Wat heeft Athene met Jeruzalem te maken? vroeg ik mij af. Concreter: wat heeft Odysseus met Jezus te maken? Kan je die twee eigenlijk wel vergelijken (zoals ik in mijn artikel deed)? Is het Evangelie niet te heilig, te verheven, om het op één lijn te plaatsen met een hellenistisch epos – te meer als de moderne verfilming van dat epos bij christenen allerlei vragen oproept?

Dat is een spannende vraag, die iedereen op zijn eigen manier zal beantwoorden. Van de bekende Amerikaanse theoloog Tim Keller is bekend dat hij in zijn preken rijkelijk putte uit de (hedendaagse) cultuur. Als groot fan van Tolkien verwees hij bijvoorbeeld regelmatig naar de film The Lord of the Rings om van daaruit een brug te slaan naar de verkondiging van het Evangelie. Hoewel velen (waaronder ikzelf) die synthese van cultuur en christendom waarderen, zijn er ook vragen te stellen bij een dergelijke aanpak. Toegespitst op mijn artikel zou je grofweg drie vormen van kritiek kunnen leveren op mijn vergelijking tussen Christus en Odysseus.

De eerste kritiek is dat ik appels met peren vergelijk. Je zou kunnen zeggen dat ik met mijn vergelijking tussen Christus en Odysseus twee personen vergelijk die totaal niet te vergelijken zijn. Fundamenteel is natuurlijk dat Christus een historische persoon is en Odysseus een mythologische. Bovendien mag Luther gerust zingen: ‘Ons staat een sterke Held terzij die God ons heeft beschoren’, maar dat is dan wel een heel ander type held dan de klassieke helden uit de hellenistische literatuur. Die laatsten zijn vaak halfgoden, die vooral gekenmerkt worden door onoverwinnelijkheid én de hang naar eeuwige roem. De Bijbel toont ons echter een heel ander plaatje van Christus. Christus is immers geen halfgod, maar volledig God en volledig mens. Christus wordt in de evangeliën niet afgeschilderd als de onoverwinnelijke Leeuw, maar juist als het kwetsbare Lam, dat de zonden van de wereld wegdraagt. Christus is niet uit op eigen eeuwige roem, maar Hij is juist altijd gericht op de eer van Zijn Vader. Al met al kan een vergelijking tussen Christus en Odysseus aanvoelen als een vergelijking tussen appels en peren. Met andere woorden: onmogelijk.

Waar Odysseus vooral anderen opofferde, offerde Christus zichzelf op.

Iets genuanceerder is de tweede vorm van kritiek, die de mogelijkheid van een vergelijking wel open wil houden, maar bang is dat daarbij de verschillen te veel over het hoofd zijn gezien. Om de beeldspraak maar even vast houden: in mijn artikel worden wel appels met appels vergeleken, maar tegelijkertijd raakt te veel op de achtergrond dat een Pink Lady geen Granny Smith is. Waar in de vergelijking tussen Christus en Odysseus sommige zaken inderdaad als prachtige overeenkomst oplichten (zoals in mijn artikel voornamelijk de ‘vermomming’ van beiden als bedelaar voorafgaand aan de onthulling van hun ware identiteit), zijn er ook allerlei verschillen te noemen. Het wapen van Odysseus was een zwaard, het ‘wapen’ van Christus was precies het omgekeerde: een kruis. Waar Odysseus vooral anderen opofferde, offerde Christus zichzelf op. Deze tweede vorm van kritiek wijst dus op de mogelijkheid, maar tegelijkertijd op de beperkingen van een dergelijke vergelijking. Je zou kunnen zeggen dat mijn artikel te veel de overeenkomsten aanstipt en te weinig nadruk legt op de cruciale verschillen.

De derde, meest welwillende vorm van kritiek erkent de mogelijkheid tot vergelijking volledig, maar wijst op de zwaktes van een op het eerste gezicht terechte vergelijking. Wie een Pink Lady met een Pink Lady vergelijkt, moet niettemin in ogenschouw nemen dat de ene Pink Lady de ander niet is. Om een voorbeeld te geven: in mijn artikel zat een impliciete vergelijking tussen het paard van Troje en het kruis van Christus. Ik schreef: “Dat wat de victorie voor de vijand leek te betekenen, werd diens definitieve ondergang.” Dat gold voor het paard van Troje. Dat gold ook voor het kruis van Christus. Op het eerste gezicht lijkt dit dus een terechte vergelijking. Maar wie de identieke ‘appels’ eens goed tegen het licht houdt, komt erachter dat de ene van binnen rijp en de ander van binnen rot is. Hoewel de gedachte dat Christus de duivel aan het kruishout ‘fopt’ zeer oude papieren heeft (vgl. bijvoorbeeld Gregorius van Nyssa, 335-394), bestaat toch het gevaar dat de kruisdood – door mijn vergelijking met het paard van Troje – ten onrechte wordt opgevat als misleiding, als list om de vijand (Troje cq. satan) om de tuin te leiden. Bovendien wordt de truc met het paard in de Odyssee door de goden opgevat als het misbruiken van een religieus symbool (het offer) voor bloedige oorlogsvoering. Dat geldt natuurlijk pertinent niet voor het offer van Christus. Wie dergelijke aspecten in ogenschouw neemt, moet uiteindelijk toegeven dat een op het eerste gezicht terechte overeenkomst uiteindelijk toch niet opgaat.

Al met al zijn er genoeg redenen te noemen waarom ik mijn vorige artikel niet had moeten plaatsen. Toch heb ik het gedaan en naar ik meen niet ten onrechte. In de Bijbel zie ik namelijk voortdurend een vergelijkbare synthese tussen het joods-christelijke geloof en de omringende cultuur. Het bekendste voorbeeld is natuurlijk dat van Paulus die – inderdaad: in Athene – de godsdienstigheid van de Grieken aanwendt ter wille van de verkondiging van het Evangelie (Hand. 17:22-23). Sterker nog: om te onderbouwen dat God niet ver bij zijn toehoorders vandaan is, citeert Paulus heidense poëzie (Hand. 17:27-28). Met andere woorden integreert Paulus de afgodische cultus en literatuur van de Grieken in zijn verkondiging van het Goede Nieuws. Daarmee keurt hij vanzelfsprekend niet de heidense afgodencultus goed. Wel creëert hij ‘common ground’ met zijn toehoorders, door te vissen uit hun culturele en zelfs religieuze vijver.

Minder bekend is wellicht hoe er in het Oude Testament volop gebruik wordt gemaakt van de omringende cultuur. Zo vertoont de tabernakel bijvoorbeeld allerlei overeenkomsten met heidense tempelcomplexen uit de nabije omgeving (Egypte, Mesopotamië). Een ander voorbeeld is de wetsteksten in het Bijbelboek Deuteronomium, die naar hun structuur en inhoud overeenkomsten vertonen met vazalverdragen tussen heidense koningen en hun onderdanen. Ook hier worden formele en inhoudelijke aspecten van heidense culturen niet vermeden, maar juist gebruikt en geheiligd voor de dienst aan God. Dat gebruik neemt de verschillen zeker niet weg. Integendeel, net als de overeenkomsten zijn juist ook de verschillen openingen voor de verkondiging van het Evangelie.

Met alle plezier heb ik daarom de Egyptenaren – of in dit geval: de Grieken – beroofd van hun goud om ermee te bouwen aan het Koninkrijk van God.

Met alle plezier heb ik daarom de Egyptenaren – of in dit geval: de Grieken – beroofd van hun goud om ermee te bouwen aan het Koninkrijk van God. Om die reden doe ik er als slot van dit artikel nog graag een klein schepje bovenop door drie laatste lessen te trekken uit de Odyssee van Homerus.

Allereerst houdt het religieuze interpretatiekader van de personages in de Odyssee onze westerse seculiere cultuur een kritische spiegel voor. Ongeveer alle gebeurtenissen in de Odyssee worden in het verhaal gelinkt aan het handelen van de goden. Hoewel ik absoluut niet jaloers ben op de duisternis van de Griekse afgoderij, bepaalt een dergelijk antiek interpretatiekader ons westerlingen wel bij de oppervlakkigheid van ons eigen seculiere wereldbeeld. Zijn bijvoorbeeld puur meteorologische verklaringen voor de aanhoudende droogte, of – ander voorbeeld – puur medische verklaringen voor lichamelijk en psychisch lijden geen symptomen van een gesimplificeerd wereldbeeld waarbij alles draait om ‘meet het en je weet het’? Waar zien wij de hand van God in het wereldgebeuren en in ons persoonlijke leven?

 Welke vrijers dringen zich er in ons eigen leven eigenlijk op om de troon van de Koning in te nemen?

Ten tweede levert de Odyssee unieke motieven op voor de verkondiging van het Evangelie. Om maar wat voorbeelden te noemen: wat zijn bijvoorbeeld de Sirenen waar wij moderne westerlingen collectief voor zwichten? Zijn wetteloosheid (in de theologie antinomianisme genoemd) en wetticisme niet eigenlijk precies als de twee monsters Scylla en Charybdis waar we in ons christelijke leven vaak aan ten prooi vallen – in plaats van de gulden middenweg te kiezen die Christus ons wijst? En – als echo van mijn vorige artikel – welke vrijers dringen zich er in ons eigen leven eigenlijk op om de troon van de Koning in te nemen?

Tot slot. In de Odyssee wordt gezegd dat kracht van een offer ligt in de kosten die de gever ervoor maakt. Een krachtige zin – met natuurlijk een prachtige toepassing op het volmaakte werk van onze Heiland. Wat heeft dit offer de Allerhoogste veel gekost! ‘Hoe diep en schrijnend was Gods pijn toen Hij zijn Zoon zo lijden zag’, zingt een lied. Het kostte God alles. Maar juist die immense kosten bepalen de kracht van het offer. Want: ‘Hij is een verzoening voor onze zonden; en niet alleen voor de onze, maar ook voor de zonden van de hele wereld.’ (1 Johannes 2:2) Hoe verrijkend is het als we via allerlei culturele weggetjes telkens weer de enige Weg weten te vinden.

Het bericht Mag je Christus met ** Odysseus vergelijken? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het ongeduld broeit binnen de stadsmuren. Vele vrijers hebben zich aangemeld om met de koningin te trouwen en daarmee troonopvolger te worden. Moet ze dan toch maar gewoon een knoop doorhakken? Moet ze – hoe moeilijk ook – dan toch maar deze levensbladzijde omslaan om aan een nieuw hoofdstuk te beginnen…?

Als je nog nooit van hem gehoord had, dan inmiddels vast wel: Odysseus, ‘the man of pain’. Zelf hoorde ik zijn levensverhaal voor het eerst toen ik nog in de schoolbanken zat. Maar sinds de verschijning van Christopher Nolan’s ‘The Odyssey’ heeft de Griekse held zich inmiddels ook voorgesteld aan het grote publiek.

‘The Odyssey’ vertelt het wereldberoemde verhaal van de strijder Odysseus die na zijn legendarische overwinning op Troje huiswaarts keert. De terugreis verloopt echter allesbehalve voorspoedig. De Griekse goden zijn Odysseus bepaald niet welgezind. Onderweg terug komt Odysseus onder andere oog in oog te staan met Polyphemus, de hongerige reus; moet hij zijn mannen bevrijden van godin Kirke én moet hij zijn schip manoeuvreren langs de zeskoppige veelvraat Skylla en het kolkende Charybdis. Al met al loopt zijn terugreis flink wat vertraging op. De NS zou er jaloers op zijn.

Zo duikt hij op binnen de poorten van de stad, op zoek naar wie hem trouw is gebleven, wachtend op het juiste moment om zijn ware identiteit te onthullen…

Als Odysseus na al zijn omzwervingen uiteindelijk in Ithaka terugkeert, waarschuwt godin Athena hem dat hij niet meteen zijn ware identiteit moet onthullen. Zijn thuisfront is immers vele concurrenten rijker geworden, die hem maar wat graag een kopje kleiner zouden maken om zo zelf de troon te kunnen opeisen. Daarom vermomt Odysseus zich als een zwerver, een bedelaar. Zo duikt hij op binnen de poorten van de stad, op zoek naar wie hem trouw is gebleven, wachtend op het juiste moment om zijn ware identiteit te onthullen…

Net als Penelope staar ik ook zo nu en dan uit mijn raam. Ook ik verwacht de terugkeer van de Koning, al is het wel een Ander. Jaren geleden behaalde Hij een glorieuze overwinning op de vijand. Niet door kracht, noch door geweld, maar door Gods ondoorgrondelijke wijsheid. Aanvankelijk leek het er niet bepaald op dat God deze Koning erg welgezind was. Hij stierf namelijk aan een houten kruis. Maar toen de hel haar demonische overwinningskreten uitbraakte, brak deze Koning de banden van de dood en versloeg hij de vijand op eigen terrein. Dat wat de victorie voor de vijand leek te betekenen, werd diens definitieve ondergang.

Zou Hij eigenlijk nog wel komen? Lééft Hij überhaupt nog?

Intussen wacht Zijn thuisfront wanhopig op Zijn terugkeer. Soms wordt het hen haast te veel. Zou Hij eigenlijk nog wel komen? Lééft Hij überhaupt nog? Is het niet verstandiger om een andere koning te kronen? Het leven telt kandidaten genoeg! Is het misschien beter om deze bladzijde van het verleden om te slaan en een nieuw hoofdstuk te beginnen?

Tot op heden ben ik trouw gebleven. Tot op heden houd ik me vast aan de belofte van Zijn terugkeer. Zo nu en dan klinken er zelfs geruchten dat Hij in aantocht is. Ik heb me laten vertellen dat Hij dichterbij is dan ooit. Een evangelist vertelde me zelfs dat hij zich al regelmatig vertoont in de stad. Nee, nog niet in volle glorie. Maar als een zwerver, een bedelaar, als ‘de minste van Zijn broeders’ – op zoek naar wie Hem trouw blijft, wachtend op het juiste moment om Zijn ware identiteit te onthullen als de Koning van Israël, de Koning van de wereld.

‘Want elk der vorsten zal zich buigen en vallen voor Hem neer’

Als je nog nooit van Hem gehoord had, dan inmiddels vast wel. Ik heb het over Jezus, ‘the Man of pain’, de Man van Smarten. Nu vaak nog vermomd in de thuisloze ogen van de vreemdeling en de bedelende handen van een zwerver. Maar eens zal het anders zijn. Want elk der vorsten zal zich buigen en vallen voor Hem neer; al ’t heidendom Zijn lof getuigen, dienstvaardig tot Zijn eer.

O, als ik daaraan denk, dan grijp ik weer moed. Dan besef ik me weer dat deze losgeslagen wereld vol opdringerige vrijers uiteindelijk tot Zijn rijksgebied behoort en dat Hij eens orde op zaken zal stellen. Dan weet ik weer dat ik van Hem ben en Hij van mij. Ja, sterker nog, dan zing ik weer – samen met Zijn bruid – het oude, vertrouwde lied.

Ik blijf de Heer verwachten.
Mijn ziel wacht ongestoord.
Ik hoop, in al mijn klachten,
op Zijn onfeilbaar woord.
Mijn ziel, vol angst en zorgen,
wacht sterker op den HEER,
dan wachters op den morgen;
den morgen, ach, wanneer?

Een vervolg-artikel vind je hier: Mag je Christus met Odysseus vergelijken? 

Het bericht The Odyssey – The Man of Pain verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Christus als jouw plaatsvervanger
De kern van het evangelie is dat je allereerst Christus aanneemt en Hem erkent als een geschenk van God. Dit geschenk dat God je geeft, is jouw eigendom. Weet je wat dat betekent? Als je naar Hem kijkt of als je hoort dat Hij iets doet of lijdt, dan hoef je er niet meer aan te twijfelen of Christus van jou is, met al wat Hij doet of lijdt. Je kunt net zo vast vertrouwen op wat Hij doet en geleden heeft, alsof je dat zelf hebt gedaan, alsof jijzelf die Christus bent.

Dan ken je het evangelie op de juiste manier. Het is de overvloedige goedertierenheid van God. Geen profeet, geen apostel en ook geen engel heeft dit ooit ten volle onder woorden kunnen brengen. Geen hart heeft het ooit ten volle kunnen begrijpen of met genoeg verwondering overdenken. Het evangelie is dat grote vuur van Gods liefde voor ons. Daarvan worden ons hart en geweten vrolijk. Dat geeft ons zekerheid en rust. Zo verkondig je het christelijk geloof! Daarom noemen we die prediking ‘evangelie’. Als we dat woord in het Nederlands vertalen, betekent het een vrolijke en goede boodschap. Een boodschap vol troost. Omdat het om een boodschap gaat, noemen we de apostelen de twaalf boden of boodschappers.

Als Jesaja daarover spreekt, zegt hij: ‘Een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven’ (Jesaja 9:5). Als Hij ons gegeven is, dan moet Hij wel van ons zijn. Dan moeten wij Hem ook als de onze aannemen. In Romeinen 8 lezen we: ‘Hoe zal Hij (…) ons ook met Hem niet alle dingen schenken?’ (Romeinen 8:32). Dus, als jij Christus zo aanneemt als een geschenk dat jou in eigendom is gegeven en niet daaraan twijfelt, dan ben je een christen. Het geloof verlost je dan van zonde, dood en hel. Het zorgt er dan voor dat je alle dingen overwint. O, daar kunnen we toch nooit genoeg over spreken? Mijn klacht is dat deze prediking in de wereld verzwegen wordt en dat men toch altijd het evangelie roemt.

Christus als voorbeeld
Eerst moet Christus op deze manier de absolute grond van je zaligheid zijn geworden. Pas dan volgt het tweede, namelijk dat je Hem ook aanneemt als jouw voorbeeld. Je ziet dat Hij zich voor jou heeft overgegeven, dan wil jij je op dezelfde manier overgeven om je naaste te dienen. Op die manier zijn geloof en liefde dan beide werkzaam: Gods gebod is vervuld, de mens is vrolijk en onbevreesd om alles te doen en te lijden.

Let daar dus goed op. Christus als geschenk voedt jouw geloof en maakt je tot een christen. Maar Christus als voorbeeld oefent je in werken. Die werken maken je niet tot christen, maar je doet ze pas nadat je eerst tot christen bent gemaakt. We moeten dus een duidelijk onderscheid maken tussen Christus als geschenk en als voorbeeld. Op dezelfde manier moeten we geloof en werken van elkaar onderscheiden. Het geloof heeft niets van zichzelf, maar is enkel Christus’ werk en leven. De werken hebben wel iets van jezelf. Ze moeten echter niet op jezelf gericht zijn, maar op je naaste.

Daarmee is duidelijk dat het evangelie niet een wetboek vol geboden is dat werken van ons eist. Nee, het is een boek vol goddelijke beloften. Al Zijn goederen en weldaden belooft Hij ons daarin, Hij biedt ze ons aan en schenkt ze ons in Christus. (…)

Wet en evangelie
Zo zien we ook dat Hij ons niet op een verschrikkelijke manier gebiedt en ons opjaagt, zoals Mozes dat doet in zijn boek. Zo werkt een gebod nu eenmaal. Nee, Hij onderwijst ons liefelijk en vriendelijk. Hij vertelt ons slechts wat we moeten doen en laten, wat mensen die het verkeerde en die het goede doen, zal overkomen. Hij jaagt niemand op. Hij dwingt niemand. Hij onderwijst ons zo zachtmoedig, dat Hij ons eigenlijk meer lokt dan gebiedt. Hij begint Zijn onderwijs met de woorden: ‘Zalig zijn de armen, (…). Zalig zijn de zachtmoedigen.’ Enzovoort. De apostelen spreken op dezelfde manier: ‘Ik vermaan, ik vraag, ik smeek’, enzovoort. Maar Mozes zegt: ‘Ik gebied, ik verbied.’ Hij maakt ons bang en bedreigt ons ook nog eens met vreselijke straffen en plagen.

Na dit onderwijs kun je het evangelie op zo’n manier lezen en horen dat het nuttig voor je is.

Het evangelie toepassen op jezelf
Als je dan de Bijbel opendoet en als je leest of hoort dat Hij hierheen of daarheen gaat, of hoe iemand bij Hem wordt gebracht, dan moet je daarin de prediking van het evangelie horen. In het evangelie komt Hij naar jou toe of word jij bij Hem gebracht. Want het evangelie verkondigen is niets anders dan Christus bij ons welkom heten en ons tot Hem laten brengen.

Als je nu ziet hoe Hij werkt, hoe Hij iedereen helpt bij wie Hij komt of die bij Hem wordt gebracht, dan moet je dus weten dat juist dat het geloof in jou werkt. Door het evangelie biedt Hij precies dezelfde hulp en goedertierenheid aan jouw ziel aan. Sta daar dan stil en laat je weldoen. Anders gezegd, als jij gelooft dat Hij je weldoet en helpt, dan heb je het ook, vast en zeker. Dan is Christus van jou, dan is Hij jou als een gave geschonken.

Vervolgens is het nodig dat je daar een voorbeeld aan neemt, dat jij je naaste ook op zo’n manier helpt en goeddoet. Dan ben jij voor hem ook weer een geschenk en een voorbeeld. Daarom zegt Jesaja: ‘Troost, troost Mijn volk, zal uw God zeggen, spreek naar het hart van Jeruzalem en roep haar toe dat haar strijd vervuld is, dat haar ongerechtigheid verzoend is, dat zij uit de hand van de HEERE het dubbele ontvangen heeft voor al haar zonden’ (Jesaja 40:1-2). Die twee zaken zijn de twee dingen in Christus: gave en voorbeeld. (…)

O, als dit zuivere evangelie onder christenen nu eens bekend zou zijn! Dan was het eigenlijk niet nodig geweest dat ik erover zou schrijven en dan zou er ook zeker hoop zijn dat de heilige Schrift in zijn waardigheid weer voor de dag zou komen. Dit moet genoeg zijn als onderwijs van wat we in het evangelie moeten zoeken en wat we ervan verwachten mogen. Amen.

Bron: Maarten Luther, Volkome kerk-postil I (Leiden 1744), lxxvi-lxxviii – hertaling Kees de Wildt

Het bericht Christus is voor jou! verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik spreek over de grond voor het geloof in Christus tot zaligheid. Ik ken geen andere grond dan die voor alle zondaars hetzelfde is en die in het evangelie aan iedereen wordt voorgehouden, namelijk onze zonde, ellende en volstrekte nood aan de ene kant en aan de andere kant Christus’ uitnodiging aan allen om te komen en Zijn volle en volmaakte zaligheid aan te nemen.

Volgens mij behoor je niets in jezelf te zoeken op grond waarvan je tot Christus zou kunnen komen. Natuurlijk is het waar dat niemand tot de Zaligmaker kan komen voordat hij van zijn zonde en ellende overtuigd is. Toch moet niemand op zoek gaan naar overtuigingen als grond om tot Christus te komen om de zaligheid te verkrijgen. Als je ernst maakt met de vraag: ‘Hoe kan ik zalig worden?’ moet je mijns inziens geen tijd verspillen door in jezelf op zoek te gaan, of je in zelf iets kunt vinden wat iets goeds belooft. Nee, zodra je je zonde en ellende hebt gezien, moet je direct tot de genade en barmhartigheid van Christus gaan, zonder eerst nog jezelf te onderzoeken of je in jezelf een grond vindt om te mogen komen. Het oog van je ziel moet niets anders zien dan zonde en ellende en de absolute noodzaak, en daarnaast de overvloedige genade en gerechtigheid die in Christus te vinden is. Zó werpt de ziel zich op Christus en ontvangt Hem, die ons om niet wordt aangeboden, zonder geld en zonder prijs (Jesaja 55:1).

Ik weet dat het onmogelijk is dat je Christus aanneemt voordat er enig voorbereidend en overtuigend werk van de wet heeft plaatsgevonden om je aan je zonde en ellende te ontdekken. Maar dit staat voor mij vast: als je op wat voor vorm van voorbereiding dan ook vertrouwt, om daar moed uit te putten of om die als reden aan te voeren om in Christus te geloven, staat dat gelijk met Hem te betalen voor het water en de wijn die Hij je om niet aanbiedt. Dan haal je Christus en de wet door elkaar wat onze aanneming door God betreft. Als iemand er werk van maakt om naar zulke voorbereidingen op zoek te gaan en besluit de belofte van het evangelie voorlopig tussen haakjes te zetten, totdat hij zo’n voorbereiding [op de genade] in zichzelf heeft gevonden en daarop vertrouwt, die is met niets anders bezig dan met het oprichten van zijn eigen gerechtigheid, zonder de gerechtigheid van Christus te kennen.

Er zijn mensen die zo’n voorbereiding als strikte eis hanteren, die je ook nog eens in een bepaalde mate moet kennen. Door dit als voorwaarde stellen, perken ze de bevelen en beloften van het evangelie in. Zo verderven ze de eenvoud van het evangelie. Denk bijvoorbeeld aan die bekende woorden ‘Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn’ (Mattheüs 11:28). Wie niet aan die kwalificatie voldoet, sluiten ze dus buiten en zeggen dat je dan geen grond hebt om te geloven.

O, wat is dit toch een grote misvatting van deze en andere woorden uit de Schrift! De woorden ‘die vermoeid en belast zijn’ staan er niet speciaal bij om iemand die wil komen erbuiten te sluiten. We lezen immers ook: ‘Laat hij die wil, het water des levens nemen, voor niets’ (Openbaring 22:17). Nee, die woorden staan er juist bij om vermoeide en verbroken zielen aan te moedigen. Anders mochten ze misschien denken dat zij de enige mensen zijn die buitengesloten worden. Ze staan er ook bij om enigermate uit te leggen wat het karakter van het ware geloof is, namelijk dat je het in jezelf niet meer kunt vinden, aleer je tot Christus kunt komen.

Ten slotte, het is een belachelijke en dwaze gedachte als veel christenen tegenwerpingen inbrengen tegen het geloof. Ze zeggen: ‘Als ik maar zus of zo zou zijn, als ik nu God lief zou hebben, als ik nu eens de vruchten van de Geest zou hebben, als ik nu eens naar de Geest zou wandelen … Ja, dan zou ik geloven.’

Wat gaat dit toch rechtstreeks in tegen de bepalingen van het evangelie. Ik zeg: als je tevreden bent over zo’n voorbereiding en op grond daarvan tot Jezus komt, dan kom je niet rechtstreeks naar Hem, maar bevestig je slechts je eigen gerechtigheid. Denk je nu echt dat een vroom mens, hoe heilig hij ook is, zich op zo’n opvatting van genade baseert als hij tot Christus komt om gerechtvaardigd te worden? Beslist niet. Hij komt veeleer als een goddeloze en hij moet verloochenen ook al wat hij heeft in zichzelf. Daar komt nog bij dat het onredelijk en ongepast is al op zoek te gaan naar vruchten voordat de boom is geplant, nog voordat je er de vruchten van ziet. Als de ziel iets anders dan zonde in zichzelf probeert te vinden, voordat hij zich naar Jezus Christus begeeft, gaat dat ook rechtstreeks in tegen de vrije en troostrijke leer van het evangelie.

Ik zeg dus dat er enig bewustzijn van zonde moet zijn, want anders heb je de zonde nog niet werkelijk gezien. Je hoeft echter geen moeite te doen zo diep op dat voelen van de zonde in te gaan dat je het een grond zou maken om in Christus te mogen geloven. Nee, je moet rechtstreeks naar Christus gaan en niet omkijken als je gaat. Ja, je moet jezelf wel onderzoeken, maar niet om in jezelf eerst te ontdekken dat je een op gevoelige wijze verootmoedigde zondaar bent, zodat je dát dan als grond hebt om te geloven. Nee, het gaat erom dat je in jezelf ontdekt dat je een verloren zondaar bent, die zal omkomen zonder de alle genade en goedheid van Christus. Het gaat erom dat je ontdekt dat je Jezus Christus absoluut nodig hebt.

Op deze manier kunnen we volgens mij een eind maken aan alle geruzie over voorbereidingen of voorwaarden die vooraf zouden moeten gaan aan het geloof.

Uit: Hugo Binning, Des zondaars heyligdom (Utrecht 1695), 62-66 – hertaling: Kees de Wildt.

Het bericht Wat is er nodig voordat je tot Christus mag vluchten? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Maar allen die het vonnis van de verdoemenis op zich nemen en de rechtvaardigheid van de vloek van de Heere over hen onderschrijven, die nodig ik in de naam van de Heere uit om tot Jezus Christus te komen: ‘Er [is] nu geen verdoemenis voor hen die in Christus Jezus zijn’. Als je blijft aarzelen en almaar vragen stelt in een zaak die zo noodzakelijk is, dan doe je je eigen ziel tekort en je onteert Hem. Weet dit: ‘God was het namelijk Die in Christus de wereld met Zichzelf verzoende’ (2 Korinthe 5:19). Dáárom mag je, als veroordeelde zondaar, tot God in Christus komen. Vraag je naar nóg een grond? Mijns inziens hoor je zulke vragen niet te stellen, omdat je in zo’n grote nood verkeert. Als iemand buiten de stad van honger dreigt te sterven en te horen krijgt dat er in de stad brood in overvloed is, dan is het toch dwaas als hij dan nog iets anders zou willen dan te proberen die stad binnen te komen?

Dit moet genoeg zijn om al je tegenwerpingen op te lossen. Je verkeert in extreme nood en staat duidelijk te vergaan in jezelf, terwijl Hij de macht bezit om allen die tot Hem komen volkomen zalig te maken (Hebreeën 7:25). Wat heb je dan nog meer nodig? Laat deze twee dan bij elkaar komen: jouw volstrekte nood en Zijn genoegzame bekwaamheid om zalig te maken.

Blijf je nu nog steeds buiten de stad discussiëren, terwijl het zwaard van de bloedwreker al boven je hoof hangt? Als je blijft aandringen om nog meer redenen om te geloven, zal ik je alles opnoemen wat er in het Woord te vinden is als grond om te geloven:

• Vanbinnen verkeer je in grote ellende en nood. Dat erken je, je klaagt erover. In Christus is er barmhartigheid en voldoende genade.

• Hij kan volkomen zalig maken (Hebreeën 7:25). Dat kun je immers niet ontkennen?

• Ik voeg er nog een derde reden aan toe: Hij is ook gewillig om je te behouden en dat geldt ieder die maar gewillig is om door Hem behouden te worden. Ja, Hij is gewilliger dan dat jij bent.

Als je hieraan twijfelt, dan vraag ik je: let dan eens op de teneur en inhoud van heel het evangelie. Hoe vaak nodigt Hij je daarin uit? Hoe vaak probeert Hij je te overreden? Hoeveel beloften lees je niet voor hen die tot Hem komen? Hoeveel dwingende en onvoorwaardelijke bevelen vind je daarin niet om in Hem te geloven? Ja, hoeveel dreigementen lees je niet in de Schrift voor als je niet tot Hem wilt komen om het leven te ontvangen?

Als Hij zich heeft gegeven voor de zonden van de wereld, zou Hij dan niet gewillig zijn om de zondaars te laten delen in wat Hij met zo veel pijn heeft verworven? Denk je nu echt dat Christus ermee tevreden is als Hij tevergeefs gestorven zou zijn? Ja, dat zou inderdaad tevergeefs zijn als Hij de ergste zondaars niet welkom zou heten. Het zou tevergeefs zijn als Hij hen niet tot zich trok en hen gewillig maakte.

Daar komt nog bij dat Hij het zo onvoorwaardelijk heeft beloofd, zo vrijwillig en volkomen heeft toegezegd, dat er geen uitzondering te bedenken valt: ‘Wie tot Mij komt, zal Ik beslist niet uitwerpen’ (Johannes 6:37). Waarom bedenk je dan uitzonderingen, als Christus geen enkel geval noemt, waarin Hij iemand zou uitsluiten? Waarom zondig je dan tegen wat je zelf ziet [zien?]? Dan zeg je: ‘O, als ik in Christus was, dan zou het goed met mij zijn. O, als Hij zo’n zondaar nou toch eens welkom zou heten!’ Het uitdrukkelijke antwoord van Christus luidt: ‘Laat hij die wil, het water des levens nemen, voor niets’ (Openbaring 22:17). Als jij zo spreekt, zeg je dat je gewillig bent en met deze belofte spreekt Hij uit dat Hij gewillig is. Ja, jouw blik op Hem van verre, is een vrucht van Zijn gewilligheid: ‘Niet u hebt Mij uitverkoren, maar Ik heb u uitverkoren’ (Johannes 15:16); Ik heb jou eerst liefgehad (1 Johannes 4:19).

Als je dit niet wilt geloven, let dan op Zijn gebod: ‘En dit is Zijn gebod: dat wij geloven in de Naam van Zijn Zoon’ (1 Johannes 3:23). Wat zou nou een reden zijn om iets te doen wat Hij je beveelt? Waarom blijf je er dan maar vragen bij stellen? Het is toch Zijn gebod? Is dit gebod niet des te absoluter doordat het een nieuw gebod is, Zijn laatste gebod? Hiermee drijft Hij ons met kracht naar Zijn Zoon, opdat wij in Hem het leven mogen hebben (Johannes 20:31). Wie zou dan zo brutaal zijn om Zijn gewilligheid nog langer in twijfel te trekken? Ik ken geen enkele andere grond om tot Christus te komen dan deze!

Als iemand op een andere grond tot Christus denkt te kunnen komen, dan is dat onterecht. Als de heiligste mens niet binnenkomt als een goddeloze zondaar, als hij denkt op een andere grond binnen te kunnen komen dan enkel vanwege zijn extreme nood en de genoegzaamheid van Christus, dan kan hij tot Jezus Christus niet komen.

Vaak hoor ik mensen een gedachte uiten, die heel breed verspreid is. Anders zou ik er niet eens over beginnen, want het is gewoon belachelijk. Dan zeggen ze: ‘Hoe kan ik tot Christus komen, terwijl ik zo onrein en zo schuldig ben? Er is niets dan verdoemenis in mij. Als ik zus of zo was, dan zou ik tot Hem komen.’ Helaas, je kunt je niets inbeelden wat ongerijmder of strijdiger is met ons verstand en gevoel. Als je zus of zo was, zoals je je inbeeldt dat je niet bent, dan zou je helemaal niet tot Christus komen. Je zou Hem niet eens nodig hebben. Wat jij aanvoert als reden om niet te komen, is nu juist de grootste reden waarom het evangelie erop aandringt dat je juist wel moet komen.

Wat is dit voor grote dwaasheid? ‘Ik ben zo onrein, daarom kom ik maar niet tot de Fontein om me te wassen.’ Waarom is die Fontein anders geopend als juist tegen de zonde en de onreinheid? Hoe onreiner je bent, hoe harder je de Fontein nodig hebt en hoe harder je die Fontein nodig hebt, hoe meer reden je hebt om erheen te gaan. Onze nood is een grote reden om te komen en deze reden is voldoende. ‘De wet zit mij achterna, ik draag de veroordeling al binnen in mij en niets dan veroordeling.’ Wel, kom dan tot Christus Jezus, de Vrijstad, waar geen verdoemenis is. Waartoe anders heeft God deze Vrijstad ingesteld, dan met deze bedoeling?

Ik vraag iedereen die plezier heeft in zulke discussies en tegenstribbelingen: weet wat je doet, dat je je eigen ziel tekortdoet, dat je Christus onteert en daarmee ook God de Vader. Het is zo dwaas en belachelijk dat mensen zich hiermee bedwelmen, dat het eigenlijk niet eens een antwoord verdient, maar eerder een bestraffing. Ik heb mensen gezien die plezier hadden in al die tegenwerpingen tegen de waarheid, ja, die hun hoofd erover braken om nog meer tegenwerpingen aan te voeren tegen het antwoord dat de waarheid hun geeft. Helaas, je stuurt jezelf op een weg die je nooit enige hoop zal geven, maar die je ziel bij de bevestiging weghoudt. ‘Indien u niet gelooft,’ maar tegenwerpingen blijft aanvoeren, ‘voorwaar, u zult geen stand houden’ (Jesaja 7:9).

Ik wil nog iets zeggen tegen hen die het wel geloven, tegen hen die hun toevlucht tot Christus hebben genomen. Meer dan alle mensen past het jullie dat je de verdoemenis leert kennen waarvan je bent verlost. Dan zul je dankbaar zijn en er goed op letten dat je in deze Vrijstad blijft. Volgens mij is er niemand in de wereld die dieper en ernstiger moet nadenken over de vloek en de toorn van God, waarvan hij door Christus is verlost. Waarom? Opdat je zult weten hoe groot de zaligheid is die je hebt ontvangen en hoe groot de verdoemenis is waaraan je bent ontsnapt, opdat je zult wandelen als hen die duur zijn gekocht.

Je schepping maakt dat je niet van jezelf bent, maar van Hem, omdat Hij je heeft gemaakt. Je verlossing zorgt er nogmaals voor dat je van Hem bent en niet langer van jezelf. (…) Je bent dus twee keer de Zijne: eerst heeft Hij je gemaakt met Zijn woord en nu heeft Hij je duur gekocht, tegen een hoge prijs, namelijk Zijn eigen bloed.

Nogmaals, als je deze vloek altijd voor ogen houdt en de toepassing daarvan maakt op je zonden, dan zal dit ervoor zorgen dat je Christus veel nodig hebt. Hoe vaak zul je dan niet naar deze Vrijstad vluchten! Ja, de grootste vijanden van Jezus Christus en van Zijn genade zouden wel willen dat je geen gebruik meer zou maken van de wet. Maar wie anders dan jij zou de wet kunnen gebruiken? Wie anders kan de wet toepassen op Christus, de vervulling van de wet, dan alleen de gelovige? Jazeker, dan is de wet niet alleen een leefregel van de gehoorzaamheid, maar zie je daarin ook je vervloeking. Niet om opnieuw voor de wet te gaan vrezen of er weer dienstbaar aan te worden, maar om je altijd te laten zien dat je Jezus Christus nog veel nodiger hebt en om ervoor te zorgen dat je bij Hem je intrek neemt en in Hem blijft.

Uit: Hugo Binning, Des zondaars heyligdom (Utrecht 1695), 44-52 – hertaling: Kees de Wildt.

Het bericht Kom tot Christus! verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Petrus zegt: ‘Want voor u is de belofte en voor uw kinderen en voor allen die veraf zijn, zovelen als de Heere, onze God, ertoe roepen zal’ (Handelingen 2:39). Om zijn hoorders nog meer aan te sporen en tot de kerk des Heeren te trekken, zo laat hij hun weten dat deze heerlijke belofte van God niet alleen voor hen geldt, maar ook voor hun kinderen en kleinkinderen. De Heere wil ook hun Vader zijn (Genesis 17:7). Alle geslachten zullen in het zaad van Abraham gezegend worden (Genesis 22:18). Met dat zaad wordt Christus bedoeld, onze Heere zelf (Galaten 3:16). We moeten daarbij weten dat de heidenen van deze heerlijke genade absoluut niet worden uitgesloten. Zij worden in dit vers immers bedoeld met ‘allen die veraf zijn’ en die nu ‘dichtbij gekomen’ zijn, zoals we lezen in Efeze 2:13.

Vervolgens hebben ze zich ook laten dopen. Door die ene pinksterpreek van Petrus zijn ‘ongeveer drieduizend zielen (…) aan hen toegevoegd’ (Handelingen 2:41). Hier wordt vervuld wat Christus hiervoor al had gezegd: ‘En Ik, als Ik van de aarde verhoogd ben, zal allen naar Mij toe trekken’ (Johannes 12:32). Daarmee laat de Heere zien dat Zijn donderstem grote kracht bezit (Psalm 68:34). Paulus zegt het zo: ‘En hen die Hij er van tevoren toe bestemd heeft, die heeft Hij ook geroepen, en hen die Hij geroepen heeft, die heeft Hij ook gerechtvaardigd, en hen die Hij gerechtvaardigd heeft, die heeft Hij ook verheerlijkt’ (Romeinen 8:30).

Toepassing

We horen hier in de eerste plaats dus dat Gods uitverkorenen als hun zonden hun voor ogen worden gesteld, niet langer afwachten, maar zich juist haasten om hun zonden te belijden, in een hartelijk verlangen om weer met hun God verzoend te worden. Zo deed David het (2 Samuel 12:13), de koning van Ninevé (Jona 3:6) en allerlei anderen in de Bijbel.

We horen hier ook: als we van harte verlangen naar de genadige kwijtschelding en vergeving van zonden, kunnen we die alleen verkrijgen als we ons eerst bekeren, oprecht in Jezus Christus geloven en een nieuw leven beginnen.

Wat de christelijke doop betreft, voor allen die in Christus Jezus zijn gedoopt, is de doop een zeker en vast teken dat ze vergeving van zonden, rechtvaardigheid en eeuwig leven zullen ontvangen, namelijk door Jezus Christus, door wiens bloed ze zijn gewassen van alle zonden en misdaden (1 Korinthe 6:20).

We moeten ook heel goed letten op het onjuiste gevoelen van hen die door de verdienste van hun werken hopen zalig te worden. Nee, de kwijtschelding en vergeving van zonden wordt ons alleen uit genade geschonken (Efeze 2:8). Zoals David het zegt: ‘Welzalig is hij van wie de overtreding vergeven, van wie de zonde bedekt is’ (Psalm 32:1). Ook Paulus zegt dat, als hij opmerkt dat we zalig worden door de genade van onze Heere Jezus Christus, net als onze vaderen (Handelingen 15:11).

Onze tekst getuigt er ook van dat niet allen zalig worden die het evangelie horen verkondigen en wel doordat ze zich niet bekeren. Toch heeft de Heere vaak gewild dat grote aantallen mensen worden bekeerd en aan Zijn kerk toegevoegd. We zien bijvoorbeeld wat er in Samaria is gebeurd (Handelingen 8:14-25). Ook dat een heel gezin zich bekeert en ook allerlei andere mannen en vrouwen, zoals het hele gezin van Cornelius (Handelingen 10:24-48), het gezin van Crispus en vele anderen in Korinthe (18:8), de purperverkoopster Lydia en de hoofdman in Filippi (16:14-34). Dat was ook te zien toen keizer Constantijn zich liet dopen, want toen hebben talloze mensen zich met hem laten dopen. (…)

Wat zit er ook veel troost in als we zien dat onze Heere Christus zelfs hen die Hem kruisigden, in genade aanneemt en hun hun zonden vergeeft. Augustinus zegt: niemand hoeft dus te twijfelen aan de vergeving van zonden, aangezien ook zij die Christus hebben gedood, vergeving hebben verworven. Hij vervolgt: het bloed van Christus is dus zozeer gestort tot vergeving van alle zonden, dat het ook kan reinigen van de zonde waardoor het werd uitgestort.

Deze Heilige Geest wil ook ons met alle hemelse schatten en gaven versterken en kracht geven, opdat wij van onze zonden gereinigd en gezuiverd zullen worden en ten slotte de eeuwige zaligheid verkrijgen. Samen met de Vader en de Zoon komt deze Geest toe alle lofprijzing en eer, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Uit: Johannes Strackius, Kerkelycke basuyne (Amsterdam 1617), 336r-337r – hertaling: Kees de Wildt.

Het bericht ‘Heer, ik hoor van rijke zegen’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Met welk doel heeft Christus’ hemelvaart plaatsgevonden? Augustinus zegt dat de hemelvaart dient tot bevestiging van het algemene, ongetwijfelde christelijk geloof. Paulus zegt dat Hij is opgevaren ver boven alle hemelen om alle dingen te vervullen (Efeze 4:10). De middeleeuwse Bijbeluitlegger Nicolaas van Lyra voegt hieraan toe dat het was om te vervullen wat er over Hem in de profeten geschreven staat. Ook Christus zelf zegt dat: ‘Denk niet dat Ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen; Ik ben niet gekomen om die af te schaffen, maar te vervullen’ (Mattheüs 5:17).

De hemelvaart heeft ook plaatsgevonden om daarmee duidelijk te maken dat Jezus waarachtig God is. Dat had David al gezegd: ‘God vaart op onder gejuich’ (Psalm 47:6; zie ook 68:19 en 104:3). Daarmee laat Hij zien dat Hij volkomen macht en gezag heeft over alle mensen (Johannes 17:2; Mattheüs 28:18) en dat Hij daarboven in de hemel voor ons een plaats bereidt (Johannes 14:2; 17:24).

Wat Christus door Zijn hemelvaart heeft verkregen, brengt Paulus als volgt onder woorden: ‘Hij heeft de overheden en de machten ontwapend, die openlijk te schande gemaakt en daardoor over hen getriomfeerd’ (Kolossenzen 2:15). Zo zegt hij het ook in Efeze 4:8, waar hij Psalm 68:19 citeert: ‘Toen Hij opvoer in de hoogte, nam Hij de gevangenis gevangen en gaf Hij gaven aan de mensen.’

Door Zijn vrolijke en triomfantelijke hemelvaart heeft Hij ook voor ons de Heilige Geest verworven (Handelingen 2:4) en Hij heeft ons ‘met Hem in de hemelse gewesten gezet in Christus Jezus’ (Efeze 2:6). In zijn boek over de opstanding van het menselijke vlees zegt de kerkvader Tertullianus: ‘Zoals Hij ons de Geest als onderpand heeft gegeven, zo heeft Hij van ons het menselijke vlees als onderpand ontvangen. Dat heeft Hij meegevoerd naar de hemel als een vast en zeker teken dat Hij ook het geheel daar eenmaal brengen zal. Wees dan gerust, o vlees en bloed, want in Christus heb je de hemel en het koninkrijk van God verworven.’

Hoe kunnen wij ons de hemelvaart van Christus nu toe-eigenen en profijtelijk maken? Dat is allereerst in de vrees voor zonde en dood. Denk in alle aanvechtingen aan de hemelvaart van Christus. Vertrouw op Hem die in de hemel is en die daar voor ons bidt (1 Johannes 2:1). Geen schepsel is onzichtbaar voor Hem, alles ligt open voor Zijn ogen’ (Hebreeën 4:13).

Als wij dan met Christus zijn opgestaan, moeten we de hemelse goederen ook alleen bij Hem zoeken (Kolossenzen 3:4). ‘Ons burgerschap is echter in de hemelen, waaruit wij ook de Zaligmaker verwachten, namelijk de Heere Jezus Christus, Die ons vernederd lichaam veranderen zal, zodat het gelijkvormig wordt aan Zijn verheerlijkt lichaam, overeenkomstig de werking waardoor Hij ook alle dingen aan Zichzelf kan onderwerpen’ (Filippenzen 3:20-21). Hij zal ons dus ook verlossen van alle kwaad en ons in Zijn eeuwige, hemelse koninkrijk brengen!

Met de Vader en de Heilige Geest komt Hem toe alle lofprijzing, eer en heerlijkheid, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Uit: Johannes Strackius, De sanctis martyribus (Amsterdam 1617), 323 – hertaling: Kees de Wildt.

Het bericht Christus voer ten hemel ** én nam ons mee verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wat is nu mijn boodschap? Ik nodig je uit om naar deze wateren te komen (zie Ezechiël 47:9-12). Als je dorst hebt, kom dan om je dorst te lessen. Als je géén dorst hebt, is het des te noodzakelijker dat je komt. Je dorst naar andere dingen zal je immers geen goed doen, maar naar het verderf leiden. Dat je je van deze dorst niet bewust bent, is dan juist je grootste ellende. (…)

Geen voorwaardelijke beloften
Ik zou toch zo graag zien dat we begrepen dat de inhoud van Gods verbond absoluut en vrij is. Wat worden er veel theoretisch discussies gevoerd over de voorwaarden van het verbond en over de vraag of de beloften nu voorwaardelijk of onvoorwaardelijk zijn. Wat bestaat er in de praktijk ook veel verwarring in de gewetens. Mensen vragen zich af hoe ze iets in zichzelf kunnen vinden wat hen voorbereidt op de verlossing, iets wat hen daarvoor geschikt maakt.

Wat zou het toch goed zijn als we Gods waarheid niet uiteen zouden rafelen en uit elkaar scheuren. We moeten het juist als één geheel beschouwen. Als één groot plan van liefde en genade dat Hij aan zondaars openbaart. We moeten de beloften van het verbond dus samennemen als één bundel.

Dan zouden we zeker weten ook ontdekken dat de beloften die ‘Ezaus handen’ lijken te hebben, toch met ‘de stem van Jakob’ spreken. Anders gezegd, dan zouden we zien dat deze beloften volstrekt vrij en onvoorwaardelijk zijn, ook al lijkt het soms dat er sprake is van een voorwaardelijke ondertoon, alsof er een schaduw over ligt.

Bekering als belofte
Het staat vast dat de bekering van onze ziel van de goddeloosheid niet zozeer een voorwaarde is waaraan we moeten voldoen, maar een belofte die in ons vervuld zal worden. Dat is het belangrijkste onderdeel van de verlossing door Christus.

Ik weet wel dat sommige mensen de genade van God misbruiken. Ze verdraaien de genade tot een reden om in de grootste zonden te leven. Het blijde nieuws van het evangelie draait echter om de verlossing van de zonde en de uitstorting van de Geest. Zo is deze leer juist de grootste aansporing tot een godvruchtig leven en de dodelijkste vijand van alle goddeloosheid.

Uit: Hugo Binning, De vernederinge des herte (Rotterdam 1746), 234, 257-258 – hertaling: Kees de Wildt.

Het bericht Doet God voorwaardelijke beloften? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het is voor ons een bron van een grote troost dat Jezus Christus, onze Zaligmaker, niet alleen de Zoon van David is, maar ook Davids Heere. Dat wil zeggen, dat Hij niet alleen waarachtig mens, maar ook waarachtig God is.

God
Omdat Hij waarachtig God is, mogen wij ons geloof en vertrouwen zonder enige beperking op Hem stellen en de toegezegde zaligheid vast en zeker van Hem verwachten. Bij God is immers de bron van het leven en van alle genade (Psalm 36:10). Niets is er voor Hem onmogelijk, alles wat Hij heeft beloofd, kan Hij waar maken.

Als Hij geen God zou zijn, zouden wij immers niet zo vast op Hem mogen vertrouwen. Dan zou onze verwachting geen zekerheid kennen. Er staat immers geschreven: ‘Vertrouw niet op edelen, op het mensenkind, bij wie geen heil is’ (Psalm 146:3). Ook staat er: ‘Vervloekt is de man die vertrouwt op een mens, en die een schepsel tot zijn arm stelt’ (Jeremia 17:5).

Mens
Als Hij alleen maar God zou zijn en niet tegelijk ook mens, dan zou Zijn majesteit ons vooral bang maken en geen troost bieden. Want dan zouden wij immers niets gemeenschappelijks met Hem hebben.

Dat Hij zich zo diep heeft vernederd en naar ons toegekomen is, dat Hij ons vlees heeft aangenomen en daardoor onze Broeder geworden is, ja, dát geeft ons de vrijmoedigheid om vol vertrouwen naar de troon van de genade te durven gaan (Hebreeën 2:11, 17; 4:16). Daaruit putten wij ook onze vaste hoop dat Hij bij Zijn tweede komst ook ons vlees tot zich zal nemen. Door de krachtige werking waardoor Hij alle dingen aan zich onderwerpen kan, zal Hij dan ook ons vernederde lichaam veranderen en gelijkvormig maken aan Zijn verheerlijkte lichaam (Filippenzen 3:10, 20-21).

Uit: Justus Bulaeus, Huys-postille (Amsterdam 1618), 722-723 – hertaling: Kees de Wildt

Het bericht Welke troost put je nu uit de geloofsleer? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

In de eerste plaats moeten we waakzaam zijn dat we blijven zien hoe waardevol het is dat we op deze dagen ons Paaslam herdenken. Zoals Mozes de slang in de woestijn heeft verhoogd, moest ook Christus voor ons verhoogd worden (Numeri 21:9; Johannes 3:14). We staan er dan bij stil dat Hij, hoewel Hij zelf onschuldig was, voor onze schulden moest betalen. Zo zijn wij volledig verlost en bevrijd van de zonden van onszelf en anderen, zoals Augustinus dat zegt.

Wat een troost mogen wij, arme mensen, eruit putten dat Christus, ons Paaslam, niet in het graf is gebleven, maar door Zijn eigen kracht en die van de Vader op de derde dag is opgestaan. Wat een troost ook dat Hij nu aan de rechterhand van de Vader zit. Daar zullen wij, bekleed met witte gewaden, Hem zien en toeroepen: ‘De lofprijzing, de heerlijkheid, de wijsheid, de dankzegging, de eer, de kracht en de sterkte is aan onze God tot in alle eeuwigheid’ (Openbaring 7:12).

Telkens als we in de Bijbel lezen dat ook wij, arme mensen, een Paaslam hebben dat voor ons is geofferd, mogen we de grote weldaden van de Heere wel grondig overdenken. Dan staan we erbij stil

• dat Jezus Christus als een lam ter slachting is geleid (Jesaja 53:7; Jeremia 11:19);
• dat Hij ons met Zijn heilig bloed heeft gewassen, gezuiverd en gereinigd (Hebreeën 12:24; 1 Petrus 1:19; 1 Johannes 1:7);
• dat wij er daardoor van verzekerd zijn dat satan, dood en hel geen enkel recht meer op ons hebben (2 Petrus 2:9; 2 Timotheüs 1:12; Hebreeën 2:14; Hosea 13:14; 1 Korinthe 15:55; Jesaja 25:8), want wij zijn niet vrijgekocht met vergankelijk dingen als zilver of goud, maar met het kostbare bloed van Christus (1 Petrus 1:18-19).

Wij kunnen dit met ons verstand niet begrijpen en ook niet goed in woorden uitdrukken. Laten wij al deze weldaden van Christus dan maar met een dankbaar hart ontvangen. Laten we ze met een oprecht en waar geloof omhelzen en ze ons toe-eigenen. In ziekte kunnen we ons ermee versterken, in aanvechting ons ermee wapenen. Laten we zoveel mogelijk het oude zuurdeeg uit ons verwijderen en een nieuw deeg worden (1 Korinthe 5:7-8). Jezus Christus, ons Paaslam aan wie we niet hoeven te twijfelen, wil ons daarin getrouw helpen.

Hem komt toe alle lofprijzing en eer, met de Vader en de Heilige Geest, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Uit: Johannes Strackius, Kerckelycke basuyne (Amsterdam 1617), 131v – hertaling Kees de Wildt.

Het bericht De troost van ons Paaslam verscheen eerst op Geloofstoerusting.