‘Postmoderne filosofie… de antiwaarheid filosofie.’ In deze lezing neemt Carel de Lange van Geloof en rede je mee in een cultuur waarin ‘de waarheid zelf in twijfel wordt getrokken’ en waarin de grote dooddoener klinkt: ‘Dat is leuk voor jou, niet voor mij. Dat is jouw waarheid.’ Hij vertelt hoe hij als student dacht: ‘Je kan de waarheid toch niet ontdekken,’ totdat christelijke apologetiek die gedachte ontmantelde en hij ging zien: ‘Misschien kan je wel de waarheid wél ontdekken.’
Met een introductie over de denkbeeldige ‘dokter Dirk’ laat Carel merken waarom het niet over een klein meningsverschil gaat. Patiënt Pietje heeft een dodelijke ziekte en krijgt een ‘bewezen effectief medicijn’ aangeboden. De dokter zegt er slechts over: ‘Ik geloof er in… ik ervaar hier wel rust bij. Ik heb er een goed gevoel over.’ Pietje denkt er het zijne van. Een week later is Pietje dood. De moraal? ‘Een zeer onbekwame en liefdeloze dokter.’ Want als iets waar is, moet je durven zeggen: ‘Dit werkt echt, … dit heb je nodig, dit zijn de bewijzen.’
Daarna legt hij uit wat waarheid is: ‘Waarheid is datgene dat correspondeert met de realiteit’ – ‘objectief’ en ‘onafhankelijk’ van wat mensen vinden. Vervolgens leert hij je postmoderne uitspraken te ontmantelen door één simpele stap: ‘Pas de bewering op zichzelf toe.’ Iemand zegt: ‘Er is geen waarheid’? Stel de eenvoudige vraag: ‘Is dat waar?’ ‘Je kan niet zeker weten’? ‘Oh, … hoe weet je dat?’ ‘Het is waar voor jou’? ‘Oké, is dat waar voor iedereen zo?’
Hij plaatst het hele postmoderne denken in de context van een geestelijke strijd: twijfel begon namelijk al in een tuin met de vraag: ‘Is het echt zo dat God gezegd heeft…?’ En Paulus’ opdracht aan de Korinthiërs heeft iets van een strategie in zich: ‘Wij breken valse redeneringen af.’
Maar staan voor waarheid vraagt meer dan argumenten: naast ‘waarheid’ is ook ‘nederigheid’ en ‘moed’ nodig. Hij waarschuwt tegelijkertijd voor ‘hyperwaarheid’: ‘Ik voel het. Dus het is de waarheid.’ Carel eindigt zijn lezing met Petrus’ stap uit de boot: ‘Heb goede moed… kom.’ Durf jij uit de boot te stappen? Bekijk de lezing en zie waarheid, liefde en moed hand in hand gaan – en waarom dit jou raakt.
