Jona laat in zijn citaat uit Exodus 34 bewust het gedeelte weg waarin staat dat God de schuldige geenszins onschuldig houdt. Volgens Leander komt dat doordat Jona denkt dat God recht laat varen. Hij begrijpt niet hoe God tegelijk rechtvaardig én genadig kan zijn. De preek wijst op het offer en uiteindelijk op Christus, in wie Gods recht en genade samenkomen.

Daarnaast toont Jona’s houding een hartprobleem. Hij ziet genade als iets voor mensen die de wet proberen te houden, niet voor grove zondaars. Net als de oudste zoon in de gelijkenis van Jezus kan hij de liefde voor de ‘verloren zoon’ niet verdragen. De vraag is: denk jij in religie of leef je uit het evangelie?

Het bericht Wat leeft er in jouw hart? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Leander neemt je mee in Jona’s worsteling met Gods barmhartigheid. Jona is boos omdat God de vijanden van Israël spaart. ‘Hij had zijn eigen nationale veiligheid liever dan het herstel van de mensen van Nineve.’ Die boosheid heeft volgens Leander ook een etnische onderlaag. Hoe kon God genadig zijn voor heidenen? Maar God laat juist door deze bekering zien: ‘Het is te gering dat u Israël alleen zou herstellen… Ik heb u ook gegeven tot een licht voor de heidenvolken.’

De studie eindigt met een spiegel. Hoe reageren wij op Gods genade voor ‘de ander’? Leander zegt treffend: ‘Ik had maar één recht. Dat is het recht op de hel.’ Als we dat beseffen, verdwijnt elk oordeel. Dan juichen we als een verloren zoon thuiskomt, want ook wij leven alleen door genade.

Het bericht De boze profeet en de barmhartige God verscheen eerst op Geloofstoerusting.

In deze Bijbelstudie van Leander Janse staat een indrukwekkende gebeurtenis centraal: hoe de inwoners van de goddeloze stad Ninevé reageren op de korte, krachtige boodschap van Jona: ‘Nog veertig dagen en Ninevé wordt ondersteboven gekeerd.’ Wat volgt is een onverwacht massaal berouw. ‘De mensen van Ninevé geloofden in God,’ staat er. Ze vasten, trekken rouwgewaden aan en roepen tot God, van jong tot oud; zelfs de dieren worden erbij betrokken.

De reactie van de koning is al even aangrijpend. Hij verlaat zijn troon, legt zijn staatsiegewaad af, hult zich in een rouwgewaad en gaat in het stof zitten – een oosterse uiting van diep berouw. Hij beveelt de hele stad te vasten, zich te bekeren van geweld en ‘met kracht tot God te roepen’. Deze vier uitingen – vasten, rouwkleding, gebed en bekering – vormen een roep om genade.

Wat volgt is wonderlijk: ‘Toen zag God wat zij deden… en Hij deed het niet.’ Gods oordeel blijft uit. ‘God reageert op onze reactie,’ zegt Leander. Deze studie laat zien dat God een levende en horende God is, vol barmhartigheid, een God die liever genade toont dan oordeel.

Het bericht Berouw in de stad, barmhartigheid bij God verscheen eerst op Geloofstoerusting.

‘Hoe zou hij geroken hebben?’ vraagt Leander Janse zich af, als hij het moment beschrijft waarop Jona door de vis op het droge wordt uitgespuugd. Na drie dagen in het donker, op de grens van leven en dood, ligt Jona op het strand. En dan gebeurt het: ‘Het woord van de Heere kwam voor de tweede keer tot Jona.’ God geeft hem een nieuwe kans.

De reis naar Nineve is lang, zo’n maand lopen. Tijd om na te denken. Jona gaat, dit keer wel. Zijn boodschap is kort en krachtig: ‘Nog veertig dagen en Nineve wordt ondersteboven gekeerd.’ Maar, legt Lander uit, het Hebreeuwse woord ‘hafak’ kan ook iets anders betekenen: kantelen, veranderen, bekeren. De dreiging draagt tegelijk ook hoop in zich. God wil genade geven.

‘De prediking is geen prediking als we Gods boodschap niet brengen.’ Leander maakt duidelijk dat ware verkondiging niet gaat om wat mensen graag willen horen, maar om wat waar is. Jona preekt geen zachte boodschap, maar roept op tot bekering en gerechtigheid. Zelfs voor een stad als Nineve is er nog tijd. De kern is helder: God wacht. Hij wil redden. Zelfs de meest verdorven stad krijgt nog veertig dagen.

Het bericht Jona’s Missie 2.0 verscheen eerst op Geloofstoerusting.

In het gebed van Jona, uitgesproken vanuit de buik van de vis,  kijken we recht in het hart van een man die opnieuw heeft leren bidden. ‘Oh God, mijn God,’ roept hij (Jona 2:1). In deze lezing laat Leander Janse zien hoe dit gebed een spiegel is van het evangelie. Jona erkent zijn zonde en Gods oordeel: ‘Verstoten ben ik van voor uw ogen’ (vers 4). Hij beseft dat hij zichzelf niet kan redden: ‘De grendels sloten zich voor eeuwig achter mij’ (vers 6). Deze erkenning is volgens Leander essentieel om het evangelie te begrijpen.

Maar er klinkt ook hoop. Jona herontdekt Gods barmhartigheid – een God ‘die rijk is in barmhartigheid’ (Efeze 2:4). God wil niet alleen redden, Hij doet het ook: ‘Maar uit het verderf trok u mijn leven omhoog’ (vers 6). Dat besef leidt tot dankbaarheid: ‘Met dankzegging zal ik u offers brengen’ (vers 9), en vervolgens tot overgave: ‘Wat ik beloofd heb, zal ik nakomen.’

Leander: ‘Herken jij die dankbaarheid? Want wie Gods verlossing werkelijk begrijpt, wordt een dankbaar, toegewijd mens die leeft tot eer van Hem.’

Het bericht Gods reddende genade breekt door verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Allereerst is God degene die hoort en antwoordt. Jona bidt: “Ik riep uit mijn benauwdheid tot de Heere en Hij antwoordde mij.” Dit laat zien: gebed is geen therapie, maar een gesprek met een levende God. Vervolgens leert Jona dat God soeverein is – Hij is actief aanwezig, zelfs in het lijden. “U wierp mij de diepte in,” zegt Jona, waarmee hij erkent dat niet de zeelieden, maar God zelf zijn leven leidt, zelfs als dat door het water gaat.

Ook herkent Jona dat God rechtvaardig is: “Verstoten ben ik van voor uw ogen,” zegt hij, beseffend dat zijn ongehoorzaamheid gevolgen heeft. Tegelijk roept hij uit: “Maar uit het verderf trok U mijn leven omhoog, Heere mijn God.” – God redt. En meer nog: Hij is “goedertieren” – vol standvastige liefde. Een God die niet loslaat, maar zich aan mensen verbindt. Uiteindelijk jubelt Jona: “Het heil is van de Heere.” Alles wat goed, bevrijdend en helend is, komt van Hem.

Leer deze God kennen zoals Jona Hem herontdekt – als je bidt, spreek dan niet alleen je nood uit, maar noem Hem zoals Hij is. Dat verandert alles.

Het bericht ‘O God’ – welke God? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

In deze aflevering van Het Evangelie van Jona staat het gebed van Jona centraal, uitgesproken vanuit het binnenste van een grote vis. Wat op het eerste gezicht een straf lijkt, blijkt juist een reddingsactie van God. “Toen bad Jona tot de Heere zijn God vanuit het binnenste van de vis,” lezen we in Jona 2. Leander Janse nodigt ons uit om stil te staan bij die noodsituaties in ons eigen leven: momenten waarin we, net als Jona, geen uitweg meer zien en alles dreigt te verdrinken in verdriet, verlies of angst.

De kernboodschap is dat het niet de nood zelf is die ons verandert, maar wat we met die nood doen. “Jona veranderde op zich niet door in de buik van de vis te zitten, maar door in de buik van de vis te bidden.” Dat gebed is geen formule, maar een terugkeer tot God. De vis wordt zo het atelier waarin God Jona opnieuw leert bidden.

Gods doel is niet alleen redding, maar ook vorming. “Het grootste wonder is niet dat Jona overleeft in de vis, maar dat Jona verandert in de vis.” In onze diepste nood ontdekken we wie God werkelijk voor ons is – en dat Hij genoeg is. Zoals Tim Keller zegt: “Je beseft niet dat Jezus alles is wat je nodig hebt, totdat Jezus alles is wat je hebt.”

Het bericht Nood leert bidden? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Terwijl hij het horloge optilde en weer neerlegde op de Bijbel, flitste er een gedachte door mijn hoofd. Heel even maar. ‘De tijd op het Woord’, zo dacht ik. ‘De tijd regeert blijkbaar over het Woord. Maar wanneer regeert het Woord nu eens over onze tijd?’ Het was een korte gedachte. Eentje, die ik eigenlijk helemaal niet te breed moet gaan uitwerken in een veel te lang artikel. De dominee deed immers niks geks. In realiteit ben ik veel minder vroom dan dit soort gedachten doen vermoeden; alsof ik wél het Woord over mijn tijd zou laten regeren. En alsof ik een voorstander zou zijn van ellenlange preken, waarbij een dominee nóóit op een blik op de klok werpt en de tijd tot middernacht vol mag maken. Dat alles is niet het geval. Daarom zou ik deze snelle gedachte in de doofpot hebben kunnen stoppen. Maar toch schrijf ik dit artikeltje. Gewoon om de vraag vandaag even aan jou en mezelf te stellen. Wanneer regeert het Woord nu eens over jouw tijd?

Wat leggen we – figuurlijk gesproken – gemakkelijk ons horloge op de Bijbel.

Wat leggen we – figuurlijk gesproken – gemakkelijk ons horloge op de Bijbel. ‘Even gauw wat lezen’, roepen we aan tafel, implicerend dat het Bijbellezen niet te lang moet duren, omdat we over een halfuur op het sportveld moeten zijn. Verraadt de regelmatig gehoorde reactie ‘Wat een moeilijk hoofdstuk, he!’, na het dichtslaan van de Bijbel, niet iets van onze onwil om tijd te reserveren om ons écht in de betekenis van de gelezen tekst te verdiepen? En wat te denken van de veelbetekenende blikken die we elkaar toewerpen als de dominee vijf minuten langer preekt dan gebruikelijk?

Wat leggen we gemakkelijk ons horloge op de Bijbel. Maar wat leggen we weinig onze Bijbel op ons horloge om, ongeacht de tijd die het kost, in de aanwezigheid van God te verkeren. Om ons te verdiepen in Zijn glorie en majesteit. Niet omdat we het dagelijkse kwartier vol willen maken. Maar omdat we ons hart vol willen maken – of dat nu een kwartier of drie uur moet duren.

Met tegenwerpingen en verzachtende omstandigheden zou ik nog alinea’s kunnen vullen. Want ja, we hebben toch ook onze dagelijkse taken te doen? Lange preken of Bijbelstudies zijn toch geen doel op zich? Is het niet zo dat de leescultuur is veranderd in een beeldcultuur? Mensen lezen toch überhaupt veel minder dan voorheen? Het zullen allemaal terechte tegenwerpingen zijn. Maar ik wil er niet op ingaan. Het enige doel dat ik mezelf stelde, is om jou en mijzelf de vraag maar eens voor te leggen: Wanneer regeert het Woord nu eens over mijn tijd (in plaats van de tijd over het Woord)?

Misschien is je antwoord verrassend positief. Ik hoop het van harte. De mijne – eerlijk gezegd – niet. Misschien moet ik de Bijbel gewoon maar eens letterlijk op mijn horloge leggen; de god van de tijd laten wijken voor tijd met God. Niet omdat het moet. Maar omdat het mag. Contact voor onbepaalde tijd. Uren die zich zéker laten uitbetalen met schatten in de hemel, waar mot en roest ze niet bederven, en waar dieven niet inbreken en stelen.

‘Heere, help me erbij. Maak mijn uren en mijn tijd tot Uw lof en dienst bereid.’

Het bericht Contact voor onbepaalde tijd verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Is de vrucht van dit gebed een zien op Christus of vooral een voortgaand zelfonderzoek of dat nieuwe inmiddels van binnen te vinden is? Waar kijk je naar?

Deze vraag is beantwoord tijdens een avond van Geloofstoerusting in Ermelo. Bekijk hier de bijbehorende lezingen:

1. Geloof: ding of daad?
2. Wil je zalig worden?

Het bericht ‘Moet ik bidden om een nieuw hart?’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Wat heeft uw gebeden het meest beïnvloed en gevoed verscheen eerst op Geloofstoerusting.